Token, Coin và tiền ảo đều nằm trong danh mục của tiền điện tử nhưng khác nhau về cách thức phát triển và vận hành trên nền tảng.

Sự khác biệt giữa Coin, Token và tiền ảo đến từ bản chất. Ví dụ, JPMorgan Chase phát hành JPM Coin như một loại “tiền kỹ thuật số”, trong khi Facebook giới thiệu Libra là một loại “tiền điện tử”. Tuy nhiên, cả hai đều không được chuyên gia tài chính nhìn nhận là tiền ảo, tiền điện tử hay tiền kỹ thuật số vì chúng do các tập đoàn điều hành và mang tính chất tập trung.

Ngoài yếu tố phi tập trung cốt lõi, tiền điện tử hiện xây dựng với khả năng với khả năng mã hóa mạnh mẽ để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tính bất biến. Hầu hết chúng đều được phát triển dựa trên công nghệ blockchain và phân phối qua mạng lưới máy tính phi tập trung. Để dễ phân biệt, tiền điện tử hiện đại được chia thành hai loại chính là Coin và Token.

Coin khác Token về cách phát triển và vận hành trên nền tảng.

Coin là gì

Coin là dạng tiền kỹ thuật số, được tạo ra dựa trên công nghệ mã hóa và lưu trữ giá trị theo thời gian. Bitcoin (BTC), Monero (XMR) và Ether (ETH) là những ví dụ điển hình về Coin với điểm chung là xây dựng dựa trên blockchain riêng. Chẳng hạn, BTC hoạt động trên blockchain Bitcoin, XMR tồn tại trên blockchain Monero, ETH sử dụng trong blockchain Ethereum. Chúng đều cho phép các nhà đầu tư gửi, nhận hoặc đào.

Coin có đặc tính tương tự như tiền mặt. Chúng có thể được trao đổi, phân chia và bị hạn chế về nguồn cung. Do đó, Coin thường được sử dụng để thanh toán thay thế cho tiền mặt. ETH là một trong những trường hợp ngoại lệ. Nó có tất cả tuộc tính của Coin nhưng được sử dụng trong blockchain Ethereum giúp giao dịch trở nên thuận lợi.

Ngoài ra, còn một khái niệm khác là “altcoin” dùng để mô tả loại Coin thay thế cho Bitcoin. Hiện nay, nhiều altcoin được phát triển bằng giao thức mã nguồn mở của Bitcoin như Litecoin (LTC) và Dogecoin (DOGE). Tuy nhiên, một số người vẫn nhầm lẫn ETH và XMR là altcoin dù chúng được xây dựng trên blockchain hoàn toàn mới. Theo Coin Telegraph, loại tiền điện tử chỉ  được coi là altcoin khi chúng có blockchain riêng, khác với Bitcoin.

Token là gì

Token là tài sản kỹ thuật số đóng vai trò như một phương thức thanh toán trong hệ sinh thái dự án nhất định. Không giống Coin, Token yêu cầu một nền tảng blockchain khác để hoạt động. Ethereum hiện là nền tảng phổ biến nhất để tạo ra Token. Token phát hành dựa trên tiêu chuẩn ERC-20 của Ethereum thường được gọi tắt là Token ERC-20.

Ví dụ, GES Token sắp ra mắt là một loại ERC-20 Token. Chủ sở hữu GES Token được coi như cổ đông trong hệ sinh thái. Dựa trên lượng Token nắm giữ, mỗi người sẽ nhận được phần thưởng từ doanh thu hệ thống theo tỷ lệ tương ứng. Cơ chế này giúp tăng nhu cầu sở hữu nhiều GES Token. Nhu cầu nắm giữ GES càng lớn thì giá trị càng cao và mức tăng trưởng càng bền vững.

Nhiều loại Token được tạo ra nhằm sử dụng trong ứng dụng phi tập trung (DApp) và mạng lưới của nhà phát triển. Chúng được gọi là Token tiện ích (Utility Token) với mục đích là cấp cho chủ sở hữu quyền truy cập dự án như Basic Attention Token (BAT). BAT là một loại Token ERC-20 để thúc đẩy ngành quảng cáo kỹ thuật số trên trình duyệt Brave. Các công ty dùng BAT để mua không gian giới thiệu sản phẩm, trả cho nhà sáng tạo nội dung và người dùng xem quảng cáo.

Bên cạnh đó là Token chứng khoán (Security Token), đại diện cho một dạng hợp đồng đầu tư. Trong đó, chủ sở hữu Token chứng khoán kỳ vọng lợi nhuận sẽ tăng trong tương lai như cổ tức. Hơn nữa, Token chứng khoán phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt của luật chứng khoán.

Khác biệt giữa tiền ảo và tiền kỹ thuật số

Sự khác biệt giữa tiền ảo và tiền kỹ thuật số dễ nhận biết hơn nhiều so với Token và Coin. Tiền kỹ thuật số mô tả tất cả các dạng tiền điện tử, gồm tiền ảo. Khái niệm về tiền kỹ thuật số xuất hiện trong nghiên cứu công bố năm 1983 của David Chaum, tác giả của DigiCash – loại hình thanh toán kỹ thuật số đầu tiên phát hành năm 1990.

Đặc tính của tiền kỹ thuật số chỉ tồn tại dưới dạng kỹ thuật số. Khác với tiền mặt, nhà đầu tư chỉ có thể sở hữu tiền kỹ thuật số qua ví điện tử và mạng lưới kết nối nhất định, thường không có đơn vị trung gian như ngân hàng. Vì vậy, giao dịch tiền kỹ thuật số diễn ra rất nhanh với chi phí cực nhỏ.

Trong khi đó, tiền ảo là “tiền kỹ thuật số được xây dựng, kiểm soát bởi các nhà phát triển và sử dụng như phương thức thanh toán giữa các thành viên trong cộng đồng ảo”, theo Ngân hàng Trung ương Châu Âu. Ví dụ, token trong World of Warcraft, FIFA Point trong FIFA của EA Sport hay tiền trong GTA Online. Chúng tồn tại trong hệ sinh thái của nhà phát triển trò chơi, cho phép người chơi sử dụng để mở khóa vật phẩm và nội dung mới.

Theo AP Style Book, tiền ảo nằm trong danh mục rộng hơn của tiền kỹ thuật số. Khác với tiền mặt hay tiền kỹ thuật số, tiền ảo có thể được phát hành bởi một công ty và có giá trị dễ biến động.

Những khái niệm mới

Khái niệm tiền điện tử đã tồn tại hơn 10 năm, nhưng các nhà chức trách mới chú ý đến chúng trong khoảng 5 năm qua, khi Bitcoin bắt đầu phổ biến. Năm ngoái, Facebook công bố dự án phát hành Libra gây tranh cãi, khiến nhiều quốc gia thành lập lực lượng đặc nhiệm để xem xét và điều chỉnh Libra.

Tiền điện tử cũng được mỗi cơ quan quản lý phân loại theo một cách khác nhau, tùy thuộc vào quan điểm của họ. Trong bối cảnh các nhà chức trách tụt lại phía sau do thị trường tiền điện tử phát triển với tốc độ chóng mặt, những thuật ngữ mới dành cho tiền điện tử có thể xuất hiện trong tương lai.

Việt Anh CBM