Dù có nền kinh tế phát triển thứ nhì thế giới, Trung Quốc vẫn bị coi là đất nước bí ẩn, “thị trường xám” trong mắt hãng game nước ngoài.

Các báo cáo của giới phân tích và quan sát về Trung Quốc thường dựa trên “nguồn chính thức” và chưa mô tả một cách chân thực về quốc gia đông dân nhất thế giới. Thậm chí, chúng đôi khi còn gây ra quan niệm sai lầm, đặc biệt trong ngành công nghiệp game.

“Console không được phân phối tại Trung Quốc”

Đó là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất. Daniel Camilo, người hoạt động 11 năm trong ngành game, cho rằng thị trường console Trung Quốc là ví dụ điển hình về sự khác biệt giữa “nguồn cung chính thức” và “thực tế”.

E1d8 Isqivxf9957785
Nintendo Switch ra mắt tại Trung Quốc vào cuối năm 2019.

Camilo ước tính, hiện có khoảng 5 đến 15 triệu máy console ở Trung Quốc. Microsoft, Sony và Nintendo lần lượt ra mắt thế hệ console mới tại Đại lục. Tuy nhiên, cả Xbox One, PlayStation 4 và Switch Trung Quốc đều bị khóa khu vực và chịu hạn chế nhất định. Ví dụ, người dùng PS4 bị chặn truy cập vô thời hạn tới kho trò chơi PlayStation Store (PSN) từ ngày 10/5.

Doanh số bán console kém bởi người Trung Quốc hạn chế mua thiết bị chơi game qua các kênh phân phối chính thức, khi mà máy xách tay từ Hong Kong, Nhật Bản, Mỹ… luôn có sẵn trên sàn thương mại điện tử và cửa hàng địa phương với giá rẻ hơn. Tương tự với game console, người dùng phổ thông có thể dễ dàng đặt trên Taobao và nhận hàng trong 24 giờ.

“Game PC vẫn phổ biến nhất”

Trò chơi trên PC từng là hình thức giải trí phổ biến nhất, đến mức nhắc đến game Trung Quốc, một số người sẽ liên tưởng tới quán Internet Café với những dàn máy tính xếp sát nhau và thanh thiếu niên chơi một số trò MMORPG, bản sao của Counter-Strike và StarCraft.

Bn Wt453 3hxix Or 20171226170636
Honnor of Kings, tựa game MOBA nổi tiếng của nhà phát hành Tencent.

Tuy nhiên, thị trường game Trung Quốc thay đổi mạnh mẽ trong vài năm qua, khi các tựa game PC bị soán ngôi bởi trò chơi di động. Đa phần người Trung Quốc, từ trẻ em đến người lớn, đều sở hữu smartphone phục vụ công việc và giải trí. Hơn bất kỳ quốc gia nào, chơi game không còn bị kỳ thị thái quá ở Trung Quốc. Mọi người có thể đăng ảnh chụp màn hình trò chơi trên mạng xã hội, tương tự cách họ chia sẻ về công việc và gia đình.

Trò chơi trên PC vẫn là sản phẩm quan trọng với thị trường game Trung Quốc. Camilo cho biết, cộng đồng game thủ nước này vẫn tích cực săn game giảm giá trên WeGame (Tencent) và Steam (Valve). Nhưng các nhà phát hành coi game PC là thị trường ngách, đặc biệt khi chính phủ Trung Quốc bắt đầu áp dụng giới hạn về thời gian cuối năm ngoái.

“Người Trung Quốc chỉ chơi game lậu”

Vi phạm bản quyền game vẫn là vấn đề nhức nhối tại Trung Quốc, nhưng đang có chiều hướng giảm sâu trong vài năm qua. Một phần bởi nhiều người dùng không đủ kiến thức về công nghệ để đánh cắp nội dung hoặc muốn đóng góp cho nhà phát triển game khi điều kiện tài chính cho phép.

Tencent Wegame 24552 2
WeGame và Steam là hai nền tảng phân phối game bản quyền phổ biến tại Trung Quốc.

Mặt khác, công ty phân tích Statista đánh giá Trung Quốc là thị trường game di động phát triển nhất thế giới với doanh thu ước tính trong năm nay xấp xỉ 20 tỷ USD, hầu hết đến giao dịch dạng IAP trong trò chơi miễn phí. Trên PC, sự gia tăng của nền tảng phân phối trò chơi như Steam, WeGame giúp loại bỏ nạn game lậu và thúc đẩy người chơi chi tiền cho nội dung số.

Camilo nhận xét, xu hướng của thị trường game Trung Quốc đã thay đổi. Dù vi phạm bản quyền không bao giờ biến mất hoàn toàn, nó không còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển chung của ngành công nghiệp game.

“Người Trung Quốc không quan tâm tới dòng game kinh điển”

Quan niệm khá đúng với Disney, người dùng Trung Quốc thực tế không quan tâm tới trò chơi ăn theo ba phần Star Wars đầu tiên. Tuy nhiên, họ lại yêu thích dòng Resident Evil và không khó bắt gặp biểu tượng chiếc ô của “Umbrella Corp” trang trí trên xe ô tô. Bên cạnh đó là các tựa game kinh điển khác gắn liền với các hệ máy console của Nintendo, Sega, PlayStation, Capcom và Konami. Thậm chí, một số còn nổi tiếng tại Trung Quốc hơn cả ở Nhật Bản.

“Không có trò chơi nào phát triển tại Trung Quốc”

Maxresdefault
Monkey King: Hero is Back, tựa game hiếm hoi của công ty Trung Quốc phát triển trên nền tảng console.

Ngược lại, Trung Quốc là nơi sản xuất nhiều trò chơi hơn bất kỳ nước nào. Tencent là một trong những nhà phát triển game nổi tiếng nhất thế giới, nắm cổ phần của nhiều studio và công ty game hàng đầu như Riot hay Supercell. Ngoài ra, các nhà phát triển nước ngoài như Ubisoft, EA, Bandai Namco, Activision… thiết lập hàng trăm văn phòng để tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao ở Đại lục.

Nguyên nhân khiến Trung Quốc không được coi là cường quốc về game bởi sự thiếu vắng của các trò chơi AAA xuất khẩu ra nước ngoài. Năm ngoái, Tencent hợp tác cùng Next Studio công bố tựa bắn súng góc nhìn người thứ ba Synced: Off Planet. Đến đầu năm nay, Monkey King: Hero is Back, trò chơi console gốc Trung Quốc với ngân sách lớn đầu tiên, cũng cập bến PS4.

Điều đáng nói là game “Made in China”, phần lớn dành cho di động, đều vay mượn ý tưởng từ trò chơi nổi tiếng. Do game thủ Đại lục bị hạn chế tiếp cận nội dung chưa được chính phủ kiểm duyệt từ phương Tây, nhà phát hành có thể dễ dàng tạo ra bản sao riêng, mà không bị cáo buộc vi phạm bản quyền.  Vì vậy, chúng khó tiêu thụ ngoài Trung Quốc và chủ yếu chỉ phục thị trường nội địa, cũng như một số quốc gia lân cận ở Đông Nam Á.

Việt Anh CBM (theo GamesIndustry)