Dù tốt nghiệp cử nhân kinh tế, Hideo Kojima chọn gắn bó với trò chơi điện tử và trở thành nhân vật tiêu biểu nhất của ngành game Nhật Bản trong 40 năm qua.

Ngày 13/6/2016, một trò chơi công bố tại Triển lãm Giải trí Điện tử (E3) đã thu hút sự chú ý của giới game thủ toàn cầu. Trò chơi mang tên Death Stranding, dự án độc lập đầu tiên của Hideo Kojima kể từ khi ông rời khỏi gã khổng lồ Konami để thành lập Kojima Productions cuối năm 2015.

Kojima được biết tới là “cha đẻ” Metal Gear huyền thoại, loạt game tiêu thụ 55 triệu bản tính tới tháng 6/2019. Tất cả người hâm mộ và nhân viên dành cho ông sự tôn trọng như với “auters” (thuật ngữ mô tả vị đạo diễn có khả năng đưa vào tác phẩm tầm nhìn nghệ thuật riêng) bởi các phần Metal Gear đều mang cốt truyện lôi cuốn, có chiều sâu và liên kết chặt chẽ với nhau.

Đoạn video dài hơn ba phút hé lộ về Death Stranding nhận được vô số lời cổ vũ và tràng pháo tay cuồng nhiệt. Trên sân khấu E3 2016, Kojima gửi thông điệp tới người hâm mộ và chuyên gia trong ngành rằng: “Tôi đã trở lại” và Death Stranding dự kiến trình làng sau 42 tháng nữa.

Canh bạc của Kojima

Trong quá trình thiết kế trò chơi, Kojima luôn chú trọng vào khả năng tương tác và phong cách kể truyện trực quan đặc trưng. Trưởng thành trong thập niên 60 và 70, ông không có cơ hội tiếp cận với Internet và du lịch nước ngoài bằng máy bay vẫn còn quá xa xỉ. Vì thế, Kojima dành tình yêu thời thơ ấu cho tiểu thuyết và tác phẩm điện ảnh.

“Phim ảnh và tiểu thuyết cho tôi thấy những thứ mà tôi chưa từng biết tới. Chúng cung cấp kiến thức về phong tục nước ngoài, đưa tôi trở lại quá khứ và thậm chí tiếp cận với khoa học viễn tưởng trong tương lai. Chúng cũng giúp tôi hiểu tâm lý người khác giới”, ông nhớ lại. “Đối với tôi, phim ảnh và tiểu thuyết là con tàu vũ trụ đưa tôi đến thế giới hoàn toàn khác”.

Các tác phẩm nghệ thuật và giải trí thay đổi cuộc đời, đặc biệt khi cha của Kojima qua đời khi ông mới 11 tuổi. “Sự ra đi của cha khiến tôi cảm thấy vô cùng cô đơn. Phim ảnh và tiểu thuyết giúp tôi vượt qua thời kỳ khó khăn”, Kojima nói. “Tôi khám phá ra sức mạnh ẩn chứa trong câu chuyện và nội dung giải trí. Tôi quyết định rằng khi lớn lên sẽ làm việc để tạo ra những câu chuyện ý nghĩa như vậy”.

Hideo Kojima tại trụ sở Kojima Productions vào cuối năm 2019. Ảnh: Bridges Stone.

Dù muốn làm đạo diễn hoặc tiểu thuyết gia, nhưng Kojima còn ấp ủ ước mơ du hành vũ trụ. Giống những đứa trẻ khác, ông thần tượng Neil Armstrong, một trong những thành viên đầu tiên của dự án Apollo đặt chân lên mặt trăng. Tuy nhiên, ông sớm nhận ra việc một người Nhật được chọn để trở thành phi hành gia là gần như bất khả thi.

“Đối với những đứa trẻ, việc mạo hiểm mạng sống để khám phá nơi chưa ai đi tới được coi là hành động anh hùng”, ông giải thích. “Động lực đó thôi thúc tôi tìm cách đưa mọi người tới thế giới hoàn toàn mới, chứng tỏ tiềm năng vĩ đại của con người. Hiện nay, tôi hiện thực hóa ước mơ thông qua trò chơi”.

Kojima phát hiện ra trò chơi điện tử có tiềm năng còn lớn hơn cả phim ảnh và tiểu thuyết. “Tôi lập tức bị cuốn hút bởi khả năng tương tác của phương tiện này. Tôi nghĩ nó có thể đóng vai trò quan trọng trong kỷ nguyên sáng tạo, tương tự chuyến du hành đến mặt trăng”.

Kojima bước chân vào ngành công nghiệp game vào giữa năm 1980, thời điểm Nintendo Entertainment System (NES) hay Famicom thống trị ở Nhật Bản, bất chấp nỗ lực can ngăn của bạn bè và người thân. Tuy nhiên, ông bỏ ngoài tai mọi lời chỉ trích để thực hiện mục tiêu duy nhất là giúp trò chơi điện tử vượt xa phim ảnh về mức độ phổ biến và tầm ảnh hưởng.

“Một vài người cho rằng tôi bị điên”, Kojima cho biết. “Càng nhiều người phản đối, tôi càng tin vào bản năng của mình. Tôi hình thành một tầm nhìn mơ hồ về một tương lai mà trò chơi điện tử thống trị lĩnh vực giải trí, ngay cả khi những người xung quanh không hiểu. Tôi phải thừa nhận rằng chưa bao giờ tưởng tượng trò chơi điện tử sẽ kết hợp với công nghệ mới và phát triển với tốc độ nhanh đến vậy”.

Vai trò và trách nhiệm

Cùng sự tự tin có thừa và kỳ vọng lớn, Kojima gia nhập Konami, công ty có trụ sở tại Tokyo được coi như hiện tượng mới nổi của ngành công nghiệp game Nhật Bản nhờ hàng loạt máy game thùng (arcarde) xuất khẩu sang Mỹ đầu thập niên 80.

Ban đầu, ông được đưa về bộ phận phát triển game cho MSX, thế hệ máy tính gia đình gia đình phổ biến thời bấy giờ. Vì phần cứng hạn chế hơn SNES, Kojima đã gặp khó khăn quá trình phát triển game cho MSX.

Nhưng “cái khó ló cái khôn”, Kojima nhận ra MSX không đủ mạnh để hiển thị lượng đạn và kẻ địch lớn cho trò chơi hành động tiết tấu nhanh. Vì thế, ông chuyển hướng thể loại hành động lén lút và Metal Gear cho MSX2 ra đời. Tuy nhiên, tài năng của ông chỉ được công nhận khi ông tạo ra Metal Gear Solid cho PlayStation. Danh tiếng của game vươn ra khỏi biên giới Nhật Bản, được dịch sang nhiều ngôn ngữ và phân phối khắp thế giới.

“Cho đến khi đó, tôi rất vui khi làm game miễn là có nơi để ở”, Kojima nói. “Mọi thứ thay đổi với Metal Gear Solid. Giờ đây, mọi người đều chờ đợi trò chơi của tôi. Tôi bắt đầu tập trung đáp ứng sự mong đợi của người hâm mộ”.

Hình ảnh trong Metal Gear Solid II: Sons of Liberty. Ảnh: IGN.

Kojima luôn dành thời gian đọc thư và lắng nghe ý kiến phản hồi từ người hâm mộ. Một số nói trò chơi của Kojima tiếp thêm sức mạnh để chiến đấu với bệnh tật. Họ sẽ không từ bỏ đến khi được trải nghiệm siêu phẩm tiếp theo của ông. Tất cả tạo cho Kojima cảm giác mơ hồ rằng ông có khả năng thay đổi thế giới thông qua vai trò của một nhà thiết kế trò chơi.

Đến năm 2015, Kojima gây bất ngờ tuyên bố rời khỏi Konami để theo đuổi dự án riếng về điện ảnh hoặc quảng cáo trên truyền hình. Tuy nhiên, cuộc trò chuyện với đạo diễn Guillermo del Toro, bạn thân và đồng sự lâu năm khiến ông quyết định gắn bó với ngành game.

Việt Anh CBM (Theo Bridges Stone)