Làn sóng DeFi được dự báo sẽ tạo nên cuộc cách mạng mới trong lĩnh vực tài chính, thúc đẩy các startup Fintech cạnh tranh mạnh mẽ với ngân hàng truyền thống.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, hàng loạt startup Fintech xuất hiện cùng những sản phẩm tài chính hướng tới thế hệ người dùng am hiểu về công nghệ, cũng như chưa thực sự hài lòng với dịch vụ của ngân hàng truyền thống. Chúng bao gồm các ứng dụng mobile banking, cho vay ngang hàng, thanh toán, chuyển tiền với chi phí thấp…

Dù đem đến nhiều lợi ích so với giải pháp ngân hàng cũ, những sản phẩm Fintech đó vẫn chưa thể tạo nên cuộc cách mạng thực sự trong ngành dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, làn sóng mới của các dự án DeFi dựa trên blockchain đang được kỳ vọng làm được điều mà các startup truyền thống chưa thể thực hiện.

Làn sóng các dự án tài chính phi tập trung (DeFi)

Bitcoin là nền tảng tiên phong trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (Decentralized Finance) trước khi thuật ngữ “DeFi” ra đời. Nó được coi phương thức thanh toán kỹ thuật số, mã nguồn mở và phi tập trung đầu tiên cho phép mọi người quản lý tài sản của chính mình.

Nhưng câu chuyện xoay quanh các đồng tiền điện tử thay đổi chóng vánh vào cuối năm ngoái. Hiện nay, người dùng coi Bitcoin như “vàng kỹ thuật số” hay một hình thức tin cậy giúp đảm bảo tài sản. Nó cũng được dự đoán trở thành phương tiện trao đổi thông qua nền tảng thanh toán hai lớp trong tương lai.

Sau năm năm phát triển, Ethereum đã trở thành nền tảng phổ biến để phát triển các dịch vụ và sản phẩm phi tập trung. Ảnh: Ripple Coin News.

Trong khi đó, Ethereum đang ngày càng rời xa định hướng về “hệ thống máy tính toàn cầu” và trở thành trung tâm của hệ sinh thái DeFi. Các sàn giao thức cho vay phi tập trung, giao dịch phái sinh không trung gian và phát hành Token chỉ là số ít ứng dụng tạo ra bởi hợp đồng thông minh dựa trên blockchain.

Ưu điểm lớn nhất của DeFi là cho phép người dùng toàn cầu truy cập dịch vụ tài chính như vay hay cho vay, chỉ cần có kết nối Internet. Đây là thứ mà các công ty tài chính kế thừa và startup Fintech chưa thể làm được.

DeFi tạo nên cú hích để startup Fintech thay thế ngân hàng truyền thống

Quay lại thời điểm các giải pháp Fintech mới xuất hiện, chúng thu hút sự quan tâm và nguồn vốn từ các nhà đầu tư mạo hiểm dựa trên tiềm năng về giao diện thân thiện, giảm thiểu quan liêu, tính phổ cập cao và chi phí thấp hơn. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, các ứng dụng cho vay ngang hàng hay chuyển tiền chi phí thấp đã tìm thấy chỗ đứng trên thị trường, đặc biệt với thế hệ Y.

Thực tế, sự cạnh tranh giữa Fintech và ngân hàng nở rộ trong những năm đầu. Một số doanh nhân Fintech nghĩ rằng họ có thể đánh bại ngân hàng truyền thống trong cuộc chơi của chính họ.

Dịch vụ Fintech, đặc biệt là DeFi, giúp người dùng thoát khỏi sự ràng buộc với trung gian. Ảnh: Coin89.

Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh trong lĩnh vực tài chính hiện có chuyển biến đáng kể. Nhiều startup Fintech đã hoặc đang trên hành trình trở thành ngân hàng. “Đó chính là ‘viên thuốc Fintech’. Bạn nắm lấy nó và tận dụng nó. Mọi công ty mang mác Fintech chỉ là chiến lược tăng trưởng trá hình với mục tiêu cuối cùng là trở thành ngân hàng”, John Backus, nhà đồng sáng lập Bloom Protocol và Cognito nhận xét trên Twitter. Ông cũng chỉ ra vài cái tên trong số đó, gồm Robinhood, Stripe, Coinbase, Affirm, Acorn…

Tại Mỹ, Revolut, bắt đầu từ thẻ trả trước hỗ trợ nhiều loại tiền tệ, đã có giấy phép ngân hàng vào năm 2018. Betterment, công ty cố vấn tài chính trực tuyến, cũng thêm tài khoản séc và tiết kiệm được chấp nhận bởi Công ty Bảo hiểm Ủy thác Liên bang Mỹ (FDIC) vào dịch vụ của mình. Zopa, công ty vận hành nền tảng cho vay ngang hàng (P2P), cũng nhận giấy phép ngân hàng năm 2018.

Chẳng có gì sai nếu một startup Fintech xin cấp phép ngân hàng để mở rộng hoạt động kinh doanh. Nhưng nó đặt ra nghi vấn về cuộc cách mạng thực sự trong ngành tài chính?

Giấy phép ngân hàng đi kèm hạn chế và quy định có thể cản trở họ cung cấp sản phẩm và dịch vụ sáng tạo, dễ tiếp cận. Do đó, thật khó để hình dung các công ty khởi nghiệp Fintech tiếp tục đổi mới trên cương vị của ngân hàng.

Ngược lại, các dịch vụ DeFi được đánh giá là miếng ghép còn thiếu trong lĩnh vực tài chính hiện nay. Khả năng cung cấp dịch vụ tài chính phi tập trung cho bất kỳ ai trên thế giới có kết nối Internet có thể cách mạng hóa ngành tài chính theo cách chưa từng có trước đây.

DeFi thổi luồng gió mới vào hệ sinh thái Ethereum

Hiện tại, hầu hết sản phẩm DeFi chỉ hoạt động trên mạng Ethereum. Cho đến nay, Ethereum là nền tảng blockchain phổ biến nhất để phát triển dịch vụ tài chính phi tập trung nhờ tính ưu việt của hợp đồng thông minh. Giá trị vốn hóa thị trường của toàn bộ hệ sinh thái Ethereum hiện ở mức 27 tỷ USD.

Sự quan tâm ngày càng tăng dành cho dịch vụ DeFi trong thời gian gần đây thúc đẩy giá trị của dự án blockchain đứng đầu bởi Vitalik Buterin. Theo Defiant, tổng giá trị vốn hóa thị trường của tất cả Token ERC20 đạt mức 33 tỷ USD, vượt xa Ethereum vào đầu tháng trước. Chúng bao gồm các altcoin như Binance Coin, Huobi Token, Compound và stablecoin như Tether hay USD Coin.

Tổng giá trị vốn hóa thị trường của năm đồng ERC20 phổ biến nhất vượt qua Ethereum vào đầu tháng 7/2020, Nguồn: Defiant.

Tuy nhiên, hạn chế của DeFi, cũng như blockchain, vẫn nằm ở quy mô, dung lượng và khả năng ứng dụng. Liệu DeFi có thể phát triển và vượt qua thành tựu của Fintech truyền thống hay không vẫn phải chờ thời gian trả lời.

Việt Anh CBM tổng hợp