Dù góp phần quan trọng thúc đẩy ngành tài chính phi tập trung phát triển mạnh mẽ, Yield Farming vẫn tiềm ẩn một số rủi ro khó lường cho các nhà đầu tư.

Người đam mê tiền điện tử luôn có kế hoạch làm giàu trong lĩnh vực sở trường, nhưng lợi nhuận luôn đi kèm với rủi ro.

Hàng nghìn nhà đầu tư đã trắng tay sau sự sụp đổ của Bitconnect, sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vận hành trên mô hình Ponzi và hứa hẹn mức lãi suất hàng tháng tối thiểu 40%. Kế đến là cơn sốt đầu tư vào những đồng tiền ảo tăng giá gấp vài lần chỉ sau một đêm, trước khi quay đầu giảm mạnh.

Trong bối cảnh bùng nổ tài chính phi tập trung (DeFi), họ đã có chiến lược mới mang tên “Yield Farming” với tiềm năng đem về khoản lợi nhuận lên tới ba chữ số. Đó có thể là cơ hội cho những nhà đầu tư can đảm hoặc kẻ trục lợi, đầu cơ đồng tiền mới để thao túng giá.

Yield Farming là gì

Về cơ bản, Yield Farming là hình thức nuôi lợi nhuận dựa trên việc cho vay tiền điện tử. Trong tài chính truyền thống, nhà đầu tư được cam kết trả lãi dựa trên khoản tiền gửi ngân hàng. Còn đối với dịch vụ cho vay DeFi, họ nhận được lãi suất và hoa hồng dưới dạng token. Tất nhiên, nếu token gốc của nhà cung cấp dịch vụ tăng giá thì người tham gia sẽ được hưởng lợi.

Nghe qua thì đây có vẻ là món hời, nhưng không phải đồng tiền điện tử nào cũng có nhiều không gian để lưu hành. Bloomberg so sánh, hình thức ưu đãi trên nền tảng cho vay DeFi giống việc các ngân hàng tặng hoa tulip để thu hút người gửi tiền trong cơn sốt hoa tulip ở Hà Lan.

Thực tế, bất kỳ loại hình tiền tệ nào cũng chỉ được công nhận khi có tính thanh khoản và được nhiều người sử dụng. Đó cũng là động lực thôi thúc ngành công nghiệp liên tục phát triển cơ sở khách hàng và hệ sinh thái liên quan. Tuy nhiên, chúng sẽ trở nên kém giá trị khi thị trường tràn ngập đồng tiền gắn mác DeFi.

Hơn nữa, tiền điện tử vốn được săn lùng bởi tiềm năng tăng giá theo nhu cầu, thay vì tính hữu ích để thực hiện giao dịch trong thế giới thực như các loại tiền pháp định.

Tại sao Yield Farming ‘nóng’ đến vậy

Kể từ vài năm qua, nhiều người kiếm lợi nhuận nhờ cho vay tiền điện tử thông qua ứng dụng như BlockFi. Nó được đánh giá là một phần của xu hướng tài chính phi tập trung. Trong đó, vai trò trung gian của ngân hàng truyền thống được thay thế bằng giao thức tự động của Dapp.

Điểm khác biệt lớn giữa dự án DeFi mới như Compound là token gốc thưởng cho cả người cho vay lẫn người đi vay, đại diện cho quyền lợi đối với dòng tiền trong tương lai. Qua động thái này, nhà cung cấp dịch vụ DeFi có thể khuyến khích tham gia việc quản lý và cải tiến mạng lưới.

Bloomberg cho rằng, có hai nguyên nhân quan trọng tạo nên cơn sốt Yield Farming. Trong thời kỳ đại dịch Covid-19, các loại tiền điện tử chứng kiến làn sóng tăng giá do tâm lý chung lo ngại về rủi ro biến động của nhiều loại tài sản truyền thống. Cuối cùng là hàng loạt dự án DeFi ra mắt hè 2020 dùng token hấp dẫn làm phần thưởng và nhận được sự hậu thuẫn của các tên tuổi lớn như Andreesen Horowitz hay PolyChain.

Yield Farming đem về lợi nhuận thế nào

Các sản phẩm DeFi hiện vận hành trên ứng dụng phi tập trung (Dapp), hầu hết sử dụng Ethereum blockchain như cuốn sổ cái kỹ thuật số. Theo nhà đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, Dapp là chương trình tự động chạy mà không cần tới hệ điều hành hay máy chủ tập trung. “Nếu Bitcoin là máy tính bỏ túi thì Dapp là smartphone”, ông so sánh.

Cách tiếp cận sản phẩm DeFi cơ bản nhất là thông qua dịch vụ cho vay tiền kỹ thuật số. Sau đó, người vay thường sử dụng chúng để đầu cơ. Lãi suất của mỗi khoản vay tùy vào theo nhu cầu. Một số nền tảng cho vay như Compound còn tặng COMP token cho người tham gia dịch vụ mỗi ngày. Chỉ trong vòng hai tháng ra mắt, COMP tăng gấp đôi giá trị kéo theo lợi nhuận của nhà đầu tư cũng tăng vọt.

Tổng giá trị bị khóa trong hợp đồng thông minh trên blockchain Ethereum. Nguồn: DeFi Pulse.

Compound ra mắt giữa tháng 6 và nhanh chóng chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực cho vay tiền điện tử với gần 550 triệu USD tiền quỹ, theo DeFi Pulse. Ngoài ra, còn nhiều cái tên đáng chú ý khác tham gia thị trường DeFi đầy tiềm năng như Balancer, Synthetix, Curve hay Ren. Cho đến nay, lượng tài sản ảo khóa trong hợp đồng thông minh của dịch vụ này được định giá hơn 1 tỷ USD.

Việc sở hữu các đồng tiền kỹ thuật số như COMP cho phép nhà đầu tư đóng góp công tác quản lý và cải thiện mạng lưới. Nhưng phần lớn người nắm giữ chúng hiện nay vì mục đích đầu cơ, cố gắng kiếm lời như trong truyện cổ tích.

Rủi ro khi tham gia Yield Farming

Như đã đề cập phía trên, có nhiều lý do khiến nhiều người e dè khi tham gia Yield Farming. Đầu tiên, tin tặc luôn tìm ra cách khai thác lỗ hổng trong dòng mã để đánh cắp tài sản ảo khóa trong hợp đồng thông minh. Một số loại tiền kỹ thuật số được người dùng ký gửi để sinh lợi chỉ có tuổi đời vài năm và tiềm ẩn rủi ro mất giá.

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư ban đầu thường nằm giữ lượng lớn token gốc và động thái bán tháo có thể ảnh hưởng tới thị trường. Cuối cùng, token có khả năng trở thành Security Token, cho phép người tham gia được quyền biểu quyết để thay đổi cơ chế vận hành của mạng lưới và tác động tới giá trị của chúng.

Để tối đa hóa lợi nhuận, nhiều người sử dụng những chiến lược đầu tư phức tạp. Ví dụ, một số gửi DAI vào Compound rồi vay DAI bằng cách sử dụng COMP làm tài sản thế chấp, trước khi tiếp tục cho vay chúng. Bằng cách này, họ sẽ kiếm được phần thưởng là COMP. Tuy nhiên, chỉ một sai sót khi tính toán giá trị token có thể khiến họ mất toàn bộ lợi nhuận, dẫn tới hợp đồng đứng trước nguy cơ bị thanh lý.

Có hay không việc thao túng thị trường

Khi một người cho vay tiền điện tử thông qua dịch vụ DeFi như Compound rồi tự vay lại để kiếm về phần thưởng, họ vô tình tự tạo ra nhu cầu ảo đối với tiền điện tử và giúp đồng tiền tăng giá. Điều đó làm dấy lên lo ngại về việc nhiều “cá voi” tích lũy lượng lớn token gốc đang thao túng thị trường, gây ra biến động giá. Theo các chuyên gia của công ty phân tích thị trường Messari, Yield Farming giờ đây trở thành “cuộc chơi của những con cá voi tranh giành phần thưởng”.

Việt Anh CBM (theo Bloomberg)